Jakie są najczęstsze przyczyny powstawania blizn?

– Blizny to tkanka powstająca w procesie gojenia się ran. Ich pojawienie się najczęściej związane jest z szeroko pojętym urazem, którym może być oparzenie lub uraz mechaniczny, jak na przykład cięcie chirurga. Bardzo częste są także blizny potrądzikowe, będące skutkiem przewlekłego stanu zapalnego skóry. Te ostatnie zwykle zlokalizowane są one na twarzy, dekolcie lub plecach. Im blizna młodsza, tym lepsze efekty estetyczne możemy uzyskać, warto zatem udać się do specjalisty odpowiednio wcześnie.

Jakie zmiany w skórze zachodzą w momencie tworzenia się blizny?

– Uszkodzenie skóry, jakim jest na przykład zabieg chirurgiczny, zmiażdżenie, oparzenie, czy trądzik prowadzi do powstania miejscowego stanu zapalnego. To z kolei powoduje uwolnienie szeregu czynników o charakterze zapalnym i przebudowę tkanki. Przebudowa tkanki wygląda następująco - zwiększa się ilość kolagenu i tkanki włóknistej, zmniejsza unaczynienie, co na zewnątrz jest widoczne w postaci zmiany kolorytu skóry. Blizna na początku różowawa, potem blednie, a na koniec przybiera barwę perłową, gdyż nie zawiera już barwnika obecnego w skórze otaczającej.
   
A dlaczego miejsca na skórze, na których znajdują się blizny, nie mogą się opalić?

– Skóra ta nie może się opalić, ponieważ zniszczone zostają komórki uczestniczące w procesie opalania. Nie jest możliwa synteza składników, tak jak ma to miejsce w skórze zdrowej. Nie ma także komórek warstwy podstawnej naskórka, które odpowiadają za ciemny koloryt skóry w trakcie opalania. Blizna będzie mieć zatem kolor perłowy, a w przypadku oparzeń przybierze barwę czerwoną.

Czy blizny mogą się powiększyć?

– Blizny rosną w trakcie rozwoju, to znaczy jeśli na przykład do oparzenia doszło w dzieciństwie, to w miarę wzrostu i rozwoju dziecka, blizna także będzie się  powiększać.

Czasem mamy też do czynienia z bliznami przerostowymi, tak zwanymi keloidami. Jest to nieprawidłowe gojenie się rany, często pojawiające się po oparzeniach, przy przedłużonym gojeniu. Jeśli zatem mamy predyspozycje genetyczne do powstawania przerosłych blizn, to musimy uważać na wszelkie zabiegi, czy to chirurgiczne, czy estetyczne, które powodują uszkodzenie tkanek i następowe gojenie. Istnieje bowiem ryzyko powstania keloidu.

Czy miejsca z blizną są bardziej wrażliwe?

– Na pewno miejsca świeżo tuż po urazie są bardziej tkliwe. Później nie ma to już takiego znaczenia.

Co mamy robić, by powstająca po urazie blizna nie była zbytnio widoczna?

– Na kształt blizny może składać się wiele czynników. Zależy on od przyczyny urazu, okolicy ciała, czasu gojenia, ilości szwów, czy wreszcie predyspozycji genetycznej. Najmniej widoczne są blizny w postaci linii, powstałe po cięciu chirurgicznym w naturalnych fałdach i bruzdach skórnych zaplanowane przez chirurga. Najbardziej szpecące są blizny o nierównej powierzchni i zabarwieniu niekiedy powodujące napięcia i przykurcze, np. po oparzeniach i innych ciężkich urazach. Im wcześniej rozpoczniemy ochronę takich miejsc i właściwe leczenie, tym lepiej. Już w trakcie gojenia się rany najlepiej rozpocząć profilaktykę, by blizna nie stała się przerośnięta, aby miała ładniejszy koloryt i nie była bardzo widoczna. W tym celu warto stosować preparaty z heparyną i wyciągiem z cebuli (np. Contratubex, Cepan), które sprawią, że powstająca blizna będzie dyskretniejsza. Im wcześniej zaczniemy takie preparaty stosować, tym lepsze efekty leczenia uzyskamy.

A jak skutecznie można bliznę usunąć? Czy możemy się jej całkowicie pozbyć, tak, by nie było po niej śladu?

– Na pewno nigdy nie możemy usunąć jej całkowicie. Skóra w tym miejscu nigdy nie będzie już wyglądała tak samo jak skóra, która ją otacza. Tkanka zwłókniała, słabo unaczyniona nigdy nie będzie już przypominać skóry zdrowej z normalnymi przydatkami, włosami, z gruczołami łojowymi i potowymi. Zawsze w mniejszym lub większym stopniu będzie się  różnić fakturą i wyglądem od skóry  otaczającej.

Możemy jednak takie blizny spłycać oraz zmniejszać ich widoczność. W tym celu stosujemy między innymi mezoterapię, czyli nastrzykiwanie punkt po punkcie skóry preparatami między innymi na bazie krzemionki organicznej, która jest doskonała w leczeniu blizn. Stosuje się także różne koktajle, pomagające w odbudowie tej tkanki.

W przypadku blizn zanikowych, mających postać wgłębienia na skórze, pojawiających się zwłaszcza u osób ze skórą suchą i cienką, możemy stosować tak zwane wypełniacze, które  mają na celu uniesienie skóry i wypełnienie blizny.

Najczęściej do leczenia blizn stosuje się jednak albo peelingi chemiczne albo lasery. Peeling chemiczny powinien wykonywać doświadczony w tym względzie lekarz, ponieważ jest to bardzo głęboka ingerencja w skórę. Gdy pacjent przychodzi na zabieg, skóra jest odtłuszczana, a następnie nakładany jest na nią preparat złuszczający, np. na bazie kwasu pirogronowego. Cały zabieg trwa kilka minut. W efekcie następuje wyraźne złuszczenie się naskórka, przez co blizna jest spłycona i przywrócony zostaje ładniejszy koloryt skóry. Peeling chemiczny, tak samo jak mezoterapię należy jednak kilkakrotnie powtórzyć. Najlepszy efekt możemy uzyskać, gdy pacjent przychodzi na zabieg średnio co trzy tygodnie przez kilka miesięcy.

Najskuteczniejszą jednak w tym momencie metodą usuwania blizn jest metoda laserowa – pixel (laser erbowo-yagowy), albo fraxel (laser typu CO2). Ten zabieg nie może być wykonywany w salonach kosmetycznych, wykonuje go tylko lekarz. Podczas zabiegu blizna jest w pewien sposób „dziurkowana”, uszkadzana, dzięki czemu powstają mikropory, gdzie dostaje się energia. Takiemu uszkodzeniu ulega tylko około 20-30 % komórek. Z pozostałych, nieuszkodzonych komórek następuje regeneracja skóry.

Czy kilkuletnie blizny także można spłycić?

– Najlepszy czas na spłycanie blizny to czas do kilku miesięcy po jej pojawieniu się, gdy jest jeszcze w miarę młoda. Kiedy na zabieg przychodzą pacjenci z bliznami 20-30 letnimi, niestety blizny te bardzo słabo już reagują na leczenie.

Jak się przygotować do zabiegu usuwania blizn?

– Jeśli chodzi o peeling chemiczny, pacjent nie może mieć infekcji skórnych. W tym przypadku większych ograniczeń nie ma. Z kolei w przypadku laserowego usuwania blizn tych przeciwwskazań jest więcej. Na pewno pacjentka nie może być w ciąży, ani karmić piersią. Ważne jest także pytanie o zażywane leki – niektóre antybiotyki, leki antydepresyjne, czy nawet zioła, takie jak dziurawiec i nagietek, mają one bowiem działanie światłouczulające. Jeśli pacjent zażył taki lek to należy wstrzymać się kilka dni z wykonaniem zabiegu, inaczej może dojść do oparzenia. Ponadto zawsze pierwszy zabieg jest testowy, z wykorzystaniem niewielkiej dawki energii. Zawsze trzeba zachować ostrożność przy pierwszym zabiegu, ze względu na możliwe powikłania. Jeśli pierwsza sesja poszła dobrze, przy kolejnej zwiększamy już parametry światła.

Jak długo trwa rekonwalescencja po zabiegu?

– Na pewno trzeba dać sobie siedem dni rekonwalescencji. Skóra tuż po zabiegu jest zaczerwieniona, piekąca i podrażniona. Musimy ją łagodzić, tak jak przy leczeniu oparzeń, maściami, lekami łagodzącymi i nawilżającymi, najlepiej z kwasem hialuronowym, alantoiną i dekspantenolem. Dopiero po tygodniu możemy wrócić do własnych kosmetyków.    

Rozmawiała
Anna Maria Piątkowska